We zijn bezig met het reduceren van de energie-rekening. 10 jaar geleden een veldopstelling laten zetten met 44 zonnepanelen. Vorig jaar een zolder van 350m2 laten isoleren (geen subsidie want een 2e maatregel was niet te bedenken) en nu overwegen we over te gaan op aardwarmte met vloerverwarming. Nu komen monumenten steeds meer in beeld als "energieslurpers". Heeft iemand al iets gehoord of er plannen zijn voor subsidies speciaal voor verduurzaming van monumenten. Ik wil voorkomen dat ik dit jaar euro 50.000 ga investeren en dat er in 2023 opeens een aantrekkelijke subsidieregeling is. Dan wacht ik wel een jaar. Ik weet van alle leningen etc speciaal voor monumenten. Maar zoals op de radio al wordt gezegd: "geld lenen kost geld". Het gaat mij met name om mogelijke subsidies of geruchten/plannen in die richting.
Reinier Verbeek
  • Login of registreer om te reageren
  • Hoi Michael, Er is een algemene vrij beperkte subsidie voor de warmtepompen, die zal je kennen. Maar er is wel een beperking van een warmtepomp in en ongeïsoleerd monument. Ten eerste lopen de kosten heel erg op als de geïnstalleerde vermogens groot worden, maar ook de technische mogelijkheden. Iedere bron moet nu evenveel weerstand hebben en een bepaalde afstand ten opzichte van elkaar hebben. Daardoor is de afstand tussen de bronnen steeds groter en de diepte steeds minder. Bovendien mag de ondergrond over een verloop van jaren niet te veel in temperatuur veranderen. In al bovenstaande parameters zit een bandbreedte waarbinnen het nog zinnig is om met een warmtepomp te werken. Ik noem twee uitersten: Aan de ene kant staat een goed geïsoleerd gebouw met een beperkte warmtevraag en een beperkte koelvraag. Daar heb je een beperkte (nog steeds kostbare) installatie voor nodig met een lager maandbedrag dan voorheen. Er zit een terugverdientijd op de installatie en de overheid zal in zijn algemeenheid daar niet meer te veel aan bij willen dragen. Net zoals PV panelen op dit moment. Die verdienen zichzelf terug: dus geen subsidie voor particulieren. Aan de ander kant staat een slecht geïsoleerd gebouw met een grote, dure installatie. Je leest of hoort er wel eens over bij bv Radar, dat huurders meer geld aan verwarmen kwijt zijn dan aan de huur, ook al staat de thermostaat op 17 graden. Dan kost de installatie veel geld, is niet meer zo efficiënt en de maandkosten zijn (veel) duurder dan bij stoken op (Russisch of Gronings of vloeibaar Amerikaans) gas. In dit laatste geval is de enige logische oplossing om eerst heel goed te isoleren. Iedere euro die je aan isolatie uitgeeft is efficiënter besteed dan de euro aan de installatie, die zelf ook een negatieve terugverdientijd heeft. Ook bij installaties met een negatieve terugverdientijd, zal de overheid tegenwoordig niet meer happig zijn om te subsidiëren. Ik weet uit je vraag overigens niet of jouw monument een energieslurper is, maar als dat zo is, ligt een aardwarmte installatie niet als eerste voor de hand. Er zijn goede adviseurs voor dit soort vraagstukken, maar pas op dat deze adviseurs zelf geen aardwarmtesystemen verkopen, want dan is het advies te vaak "wij van WC-eend adfizeren WC-eend".
    Michael
  • Login of registreer om te reageren
  • Ons pand is slecht geisoleerd vanwege de overheidsregels omtrent behoud monumentale waarden. Steens muren, roeden ramen met 160 geblazen ruitjes en estrikken op de vloer. Omdat de overheid (gemeente) de mounmentale uitstraling wil behouden (net als wij) is elke aanvullende isolatiemaatregel een kostbare zaak. Vandaar mijn vraag ook of iemand al iets heeft vernomen in het haagse geruchtencircuit over extra subsidies speciaal voor monumenten. Overigens, hebben we al diverse adviseurs over de vloer gehad. Ik heb er geen goede indruk aan overgehouden (sommige hebben ons zelfs een paar honderd euro gekost voor hun summiere rapportjes). Ze hebben geen totaal beeld over de isolatie mogelijkheden en geen verstand van monumenten Toppunt was wel het advies tot het plaatsen van binnenmuren terwijl de balken bij ons op de buitenmuur liggen (vochtproblemen).
    Reinier Verbeek
  • Login of registreer om te reageren
  • Hoi Michael, Ik reageer toch nog even kort als het lukt in zijn algemeenheid. Jammer dat je mindere ervaringen hebt met adviseurs, er zijn wel degelijk goede adviseurs voor monumenten en duurzaamheid, maar ze hebben het allemaal druk. Hier in Leiden maak ik gebruik van twee verschillende buro's waar ik super tevreden over ben. Dan nog even over het noodzakelijke isoleren. Zonder isoleren bij een warmtepomp is mijn ervaring dat de kosten voor de investering en de kosten per maand (enorm) toenemen. Wel een beetje afhankelijk van het gebruik. Als je dag en nacht stookt zal het verschil minder zijn en iedere situatie is specifiek en anders dan andere, daarom adviseer ik een adviseur. Maar door de bank genomen zit er aan een warmtepomp zonder isolatie zelfs geen milieuvoordeel, zeker geen comfortvoordeel en ook zeker geen financieel voordeel. En ook in panden met steens muren kunnen achterzetwanden geplaatst worden, maar het moet wel zorgvuldig gebeuren met een optimale aandacht voor de kierdichting rond de balken en de plek van de dampremmende laag en de (elektra) leidingen. Dan wordt de vochtbelasting op je balkkoppen zelfs iets minder dan nu (want ook nu zit er een condensatiepunt in de balken). En geblazen glas kan worden opgenomen in dubbel glas. Aan beide ingrepen zitten milieu-voordelen en grote comfort-voordelen en terugverdientijden. Bovendien worden deze ingrepen in het zéér overgrote geval (onder voorwaarden) toegestaan door de overheid in monumenten en zijn er soms zelfs plaatselijk campagnes om het te bewerkstelligen. Bijvoorbeeld gratis goed advies, of een bijdrage in de extra kosten. Mijn inschatting is dat den haag de oplossing niet gaat brengen, maar maatwerk voor jouw situatie kan voor iedereen een verbetering betekenen. Ik zeg ook wel eens over isoleren: doe je het niet voor het milieu of comfort, doe het dan voor het geld. Heel veel succes.
    Michael
  • Login of registreer om te reageren
  • Hoi Reinier. Dank voor de uitgebreide reactie. Ik woon in het Noorden en daar zijn goede adviseurs schaars. Ik heb ooit gebruik gemaakt van de diensten van Huis en Erfgoed (partner van restauratiefonds). Advies: 1.plaats isolatieplaten achter de radiatoren. We hebben echter geen radiatoren maar heteluchtverwaming. 2. Vervang alle ruitjes met monumentenglas. Zonder het bijbehorende kostenplaatje voor 160 ruitjes. 3. Plaats voorzetwanden. Geen berekening van de vochtimpact op de balken. 4. Dicht de kieren van de schuifruimen. Die zijn al 50 jaar dicht. Ook met andere adviseurs hier in het Noorden heb ik vergelijkbare ervaringen. Probleem is: ze moeten verstand hebben van monumenten, bouwkundige kennis, isolatiekennis, technische kennis, subsidiekennis en wetgevingkennis. Vaak zijn ze maar op 1 of 2 terreinen goed thuis. Ik ga er vanuit dat Den Haag toch in aktie gaat komen en wacht vooralsnog met grote investeringen. Met vriendelijke monumenten groet vanuit het mooie Drenthe
    Eelco Dijkstra (Gemeente Amersfoort)
  • Login of registreer om te reageren
  • Michael, als het goed is komt er na langdurig aandringen vanuit de erfgoedwereld binnenkort een aanpassing van de isolatieregeling ten behoeve van monumenten. De exacte wijzigingen ken ik niet, maar mij is door de RCE verzekerd dat ze er mee bezig zijn. Misschien goed om even contact op te nemen met Frank Buchner (specialist erfgoed en duurzaamheid) van de Rijksdienst voor het Cultureel erfgoed (f.buchner@cultureelerfgoed.nl). Ps. er zijn 3 niveaus van DUMO adviseurs. Alleen aan niveau 3 heb je daadwerkelijk iets als het gaat om echt specifieke op het monument zelf gerichte maatregelen waarbij ook een totale doorrekening en ontwerp plaatsvindt van de maatregelen. Zoek bij Stichting ERM naar de bureau's met deze certificering. De meeste Dumo adviseurs hebben alleen niveau 1 en soms 2. Het blijft dan bij de geijkte algemene adviezen. Het NRF geeft hierop subsidie. Echter zijn zij ook niet duidelijk welk bedrijf welk niveau heeft.
    Michael
  • Login of registreer om te reageren
  • Eelco. Dat is positief nieuws. Ik zal even kontakt met Frank opnemen. Dat van die 3 niveaus wist ik niet. Klaarblijkelijk heb ik dus 600 euro uitgegeven (toen was er nog geen subsidie) voor een minder gekwalificeerde adviseur. Dat is toch een beetje zonde van het geld.
    Michael
  • Login of registreer om te reageren
  • Ik heb hem een mail gestuurd. Hij reageert niet. Wat ik nu kan googelen is dat is dit wederom een broekzak vestzak regeling is. Alleen subsidie voor overheidsgebouwen, betaalt door de particuliere belastingbetaler. De afgelopen jaren zijn meerdere van dit soort subsidieregelingen opgetuigd. Particulier monumentenbezit is niet belangrijk voor de overheid.